Welkom op Station Axel

26 Augustus 2006

Vandaag is het precies 135 jaar geleden dat de lijn Mechelen - Terneuzen in gebruik werd genomen. De lijn passeerde na vertrek uit Mechelen o.a. de haltes van Temse, St. Niklaas, De Klinge, Hulst, Kijk Uit en Axel, om via Schapenbout in Terneuzen te geraken. Treinen rijden er al lang niet meer, tussen Schapenbout en St. Niklaas en ook rails is er niet veel meer te vinden. Maar als men goed kijkt kan men nog hier en daar restanten van de oude lijn tegenkomen.

Net als mensen die er in zijn geïnteresseerd en hopen dat het spoor ooit nog terugkomt. De kans dat dat gebeurt is uiterst klein en wordt door het nieuwe plan Axel steeds kleiner. Er is o.a. in de Emmastraat in Axel en aan de Van Maelstedenweg in Hulst al over het spoor gebouwd.Daarom zit er weinig anders op, dan zoveel mogelijk foto's van het spoor Mechelen - Terneuzen en al wat daarom heen hangt, dan wel hing, bij elkaar te sprokkelen en deze zo overzichtelijk mogelijk op een webpagina te plaatsen, zodat een ieder die er is geïnteresseerd deze keer op keer kan bekijken.

 Wat vooraf ging aan de bouw van deze website.......

Naar aanleiding van het artikel "Op zoek naar de vergeten spoorlijn Mechelen - Terneuzen", van 5 juni 2004 in BN/ De Stem ,wil ik even zeggen dat het woordje vergeten niet geheel terecht is. De nieuwe generatie oost Zeeuws Vlamingen zal het hele spoor waarschijnlijk niets of niet veel zeggen, maar de generaties van voor, laten we zeggen 1975, zullen zich de spoorrails al dan wel of niet in gebruik nog wel herinneren. 

Zo ook ik. Geboren in 1967 en tot 1987 woonachtig in de van Gistellelaan in Axel en later nog een jaartje in de Generaal Meierstraat in Axel, stond m'n bedje nooit ver van het spoor verwijderd. Als kinderen speelden m'n buurtgenootjes en ik daar dan ook volop en fantaseerden over de trein, die er al jaren niet meer reed. We snapten niet waarom en voor ons kon de trein dan ook elk moment terug keren.Wisten wij veel dat de lijn was opgeheven in 1968. De laatste trein met personenvervoer reed al in 1959, de laatste trein met goederen vervoer reed in 1968 nog naar Hulst. 

Soms liepen we ook een heel stuk langs het spoor, langs de oude Oude Weg via de Liniedijk, waar hij toen waarschijnlijk al door mensen hun achtertuin liep. En altijd hadden we plannen, Werner en ik, om het spoor eens helemaal te volgen tot Hulst. Het is er nooit van gekomen. 

Vele jaren later was de rails al voor een groot gedeelte weggehaald, maar zeker niet vergeten. Zoals uit een fietsverslag van 2003 blijkt, ontbrak het me op dat moment aan tijd, omdat we volop met de voor bereidingen van de fietstocht Axel - Blanes 2004 bezig waren. Maar de plannen om toch iets met het spoor Axel - Hulst te doen, waren er al volop. een tochtje lang de oude spoorbrug achter Kijk Uit, wakkerde dat idee enorm aan en puur toevallig stond er nog geen week later  het eerder genoemde stuk in de krant. 

Ook waren er plannen om de oude spoorbrug bij Schapenbout, waar de trein onderdoor had gereden, te restaureren. Dat had nogal wat voeten in de aarde gehad, maar het is uiteindelijk toch gebeurd. Zie dit artikel. Ik kon en kan het nog steeds niet snappen. We praten hier over een stuk cultureel erfgoed,  over een stukvan de Zeeuws Vlaamse geschiedenis. Het spoor is van ongelooflijk belang geweest voor de ontwikkeling van Zeeuws Vlaanderen en omdat het zogezegd niet meer winstgevend was, is het opgedoekt. Kijk eens wat zo'n Betuwe lijn of een H.S.L. allemaal niet heeft vernietigt en heeft gekost. Dat zal nooit meer worden terug verdient, maar ja prestige hè.

Er is geen meter spoor meer te vinden in Oost Zeeuws Vlaanderen, ( de denkbeeldige lijn is de traktaatweg van Terneuzen naar Zelzate) d.w.z. op het eerste gezicht, want er liggen echt nog wel wat stukjes rails. Maar je moet ze soms echt van onder het gras halen. 

In Juni 2004 had ik een gesprek met de heer Verschuren uit Axel, die een flink stuk grond langs het

voormalige spoor heeft. Hij vertelde me dat in 1985 de NS het spoor heeft weggehaald en de grond aan belangstellenden, meestal mensen die er tegen aan woonden, had verkocht. Ook vertelde hij me, dat er mensen  op de Kijk Uit, het oude station hadden afgebroken, om er een nieuwe woning te zetten. Maar dat klopt niet, want die mensen hebben één van de twee cafés die daar stonden, afgebroken en er een nieuw huis gezet. Het station stond er schuin tegen over, achter het oude café dat er nu nog staat en wat thans dienst doet als woning.

Na dit gesprek volgden er nog tientallen, met mensen die langs het spoor hadden gewoond of die er gewoon weg in waren geïnteresseerd. En wat blijkt ? Veel mensen zouden het best leuk vinden als het spoor in ere zou worden hersteld. Zelfs jongeren, die het nooit hebben weten liggen. Ook hebben die gesprekken me al de nodige foto's opgeleverd. Niet alleen van de lijn Mechelen - Terneuzen, maar ook van de Z.V.T.M. op de Kinderdijk enz. 

Korte tijd na mijn gesprek met de heer Verschuren, vond ik per toeval, een stukje rails bij de N60 ( kruispunt Morres ) waar de rails onder het asfalt was verdwenen. Waarschijnlijk is dat gemakshalve blijven liggen, maar de rails drukt zich door het asfalt naar boven, als of het wil zeggen, ik geef niet op, ik moet  hier terug  van onder. 

Alsof het zo moet zijn, bericht er ook een blad over het vervoer in Zeeland en daar bericht men o.a. ook over de rails en wel over het overblijfsel bij De Klinge. Dus ik daar naar toe en inderdaad, ook daar ligt nog een stukje rails. 

Een tijd later reed ik over de "grensweg Oost-West" van Terneuzen naar Zelzate en zag aan de rechterkant een een oude wagon staan. Op de landkaart gezien dus aan de westzijde, daar waar de rails vroeger rechtdoor ging richting Axel, dus naar de oostzijde. Aan de oostzijde zie ik dan de gerestaureerde brug van Schapenbout, maar ik zag tevens dat er soort monumentale versiering bij geplaatst was, wat mij toch uitnodigde voor een nader onderzoek. 

09-06-05

Vandaag moest ik in Axel zijn, dus ik nam mijn fototoestel mee. Ik reed eerst richting "West", maar ik kon met de auto niet dicht genoeg bij de wagon geraken om er een mooi plaatje van te schieten. Dus reed ik maar naar "Oost". Op de brug aangekomen zag ik dat je via een trap naar beneden kon, wat ik dus ook deed. Het monumentje was leuk bedoeld, maar mijns inziens geheel overbodig. Als je daar zo vlak onder dat viaduct staat, spreekt dat gewoon voor zichzelf. Maar het is altijd nog beter als die koperen bol op de rails bij de Stationsweg. Als ik een monument mocht bedenken, dan zou ik het wel weten.

Ik kon mezelf niet indenken dat de rails heeft gelegen waar nu het monumentje ligt, dus ging ik naar mijn mening op de juiste plaats staan en wat bleek? Daar kwam warempel nog een stuk oude rails van onder het gras. Een echt origineel stuk rails, met het getal 1871 erop. Ook lag er nog een totaal verrotte biels + wat platen en bouten, waarmee de rails op de bielzen gehouden werd. Ik besluit om 2 platen +  4 bouten mee te nemen naar huis, om te laten schoonmaken. Dan stopt er een oude bekende. De heer Arends. We raken in gesprek en het blijkt dat hij nu in de Van Gistellelaan woont. Ook in zijn achtertuin heeft eens het spoor gelegen, maar volgens hem is dat een jaar of 9 geleden allemaal weggehaald. Dat is wel een verschil van zo'n 10 jaar met de woorden van de heer Verschuren. Als ik 'm zeg dat de mensen in de Van Gistellelaan er waarschijnlijk niet op zitten te wachten dat de trein terugkomt, verbaast hij me door te zeggen, dat hij het niet direct een probleem zou vinden als er zo tweemaal daags een tram zou rijden als het maar niet elk half uur een goederentrein zou zijn.  

Na dit gesprek ben ik doorgereden naar Hulst, naar de B.B. Toen ik daar buitenkwam, viel mijn oog op een berg stenen en een stuk rails, dat op de plaats lag, waar ook het spoor had gelegen. Dus ik daar naar toe. En wat bleek : er lagen nog wat stukken rails met bielzen en al. Fantastisch (en toch ook weer niet, op die manier). Tevens zag ik ook een gedeelte van de kinderkoppenweg die daar nog steeds ligt. Ik heb er wat foto's van gemaakt en toen besloot ik gelijk om van alles wat ik nog terug kon vinden, een foto te maken, voor op de website.

14-06-05 

Ik heb afgelopen week met Johan de Brouwer uit Axel gebeld en die is zo enthousiast, als die over de trein begint, dan geraakt hij niet uitgepraat. Hij weet alles te vertellen over hoe, wat, waar en wanneer. Hij wist me dus ook te vertellen, dat er nog een betonnen duiker moet liggen tussen het viaduct van Schapenbout en Axel. Tevens vertelde hij me dat de stukken spoor die ik achter Garage Van Der Poel in Hulst had zien liggen, te voorschijn zijn gekomen, toen men het Stations-plein heeft opgeknapt. Opgeknapt??? Als ik het voor het zeggen had, dan was het zeer zeker wel anders opgeknapt. 

Toeval bestaat niet? Op het moment dat ik de aantekeningen maak, voor het bovenstaande stuk, belt een collega me op en vraagt of ik toevallig het artikel over die verlaten wagon heb gezien in het Zeeuws Vlaams Advertentieblad. Ik zeg 'm van niet. Hij zegt dat men niet weet waarom die wagon daar staat, van wie die is of waar ie vandaan komt. Nou, als ze er mee in hun maag zitten, mogen ze 'm bij mij in de achtertuin komen zetten. Als zij dan maar voor het vervoer zorgen. 

19-06-05 

Gisteren ben ik met de jongens weer naar Schapenbout gereden. We reden eerst naar de andere kant van de weg. We willen eerst naar de verlaten wagon. We zijn eerst een heel stuk over het spoor gelopen en de jongens namen alle bouten en moeren mee, die ze vonden. Op deze manier komen we dus wel bij de wagon en kan er alsnog een foto van worden gemaakt. We wandelen weer heel het eind terug en rijden vervolgens naar het gerestaureerde viaduct. Na de foto's van het originele stuk rails, gingen we op zoek naar de duiker, die nog over de watergang zou moeten liggen.

En inderdaad, hij / zij ligt er nog, maar ze is helemaal overwoekerd met doorns en brandnetels. Je kunt er langs deze zijde niet opgeraken. Dus we gaan terug naar de auto en rijden naar de eerst volgende brug, steken het water over en via een verlaten boerderij en een wandeling over een stuk landbouwgrond, kwam ik toch aan de andere kant. Van hier uit zie je de duiker een stuk duidelijker, maar ook via deze kant is het niet mogelijk om er op te raken. Nieuw restauratie voorstel? Hier ligt een enorm stuk van de Zeeuws Vlaamse geschiedenis, bijna aan het blote oog onttrokken, steeds verder op te lossen in de tijd. 

27-06-05 

Ik had een uitnodiging gekregen van Peter Dieleman, van Carwash Axel. Hij wilde een foto van onze nieuwe limousine, voor een

reclame-folder. Dus ik daar naar toe. Ook Peter bleek geïnteresseerd in de trein en hij wist me nog wat leuke details te vertellen over het smeren van de wissels, het oude station en de oude brug, allen bij de halte van Kijk Uit. Zo zie je maar weer. Het oude spoor ligt er niet meer, maar bij steeds meer mensen blijkt het nog volop te leven. Zou het misschien terug moeten komen ? 

16-08-05 

We zijn naar het spoorweg-museum in Goes geweest. Fantastisch. Al die oude treinen. En dan de sfeer die er rondom hangt. Je waant je echt even terug in de tijd . Het spoorweg-museum draait op vrijwilligers en oude treinstellen worden er door die vrijwilligers geheel tot in de details gerestaureerd. Ook kun je er met een oude stoomtrein een rondrit maken in de omgeving van Goes.Een echte aanrader voor elke spoorfanaat.

Dat zouden we hier in Zeeuws Vlaanderen ook moeten hebben. Daar waar de loodsen van aardappelhandel Mieras hebben gestaan, aan de Oude Weg in Axel, dat had een mooie locatie kunnen zijn.

stats